തെഹ്റാന്: മഹ്സ അമിനിയുടെ മരണത്തെ തുടര്ന്നുണ്ടായ പ്രക്ഷോഭത്തിൻ്റെ ഭാഗമായി വനിതാ അവകാശത്തിനായി ശബ്ദം ഉയര്ത്തിയ ഫുട്ബോള് താരത്തിന് വധശിക്ഷ വിധിച്ച് ഇറാന്. ഇരുപത്താറുകാരനായ അമിര് നാസര് അസദാനിയെയാണ് ഇറാൻ തൂക്കിക്കൊല്ലാന് ഒരുങ്ങുന്നത്. പ്രക്ഷോഭത്തില് പങ്കെടുത്ത രണ്ടുപേരുടെ വധശിക്ഷ ഇതിനകം നടപ്പാക്കി.
നവംബറിൽ ഇസ്ഫഹാൻ നഗരത്തിൽ മൂന്ന് സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ മരണത്തിൽ കുറ്റാരോപിതനായ പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ താരം അമീർ നാസർ- അസാദാനിയും സമാനമായ മരണ മുഖത്താണ്. പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ കളിക്കാരുടെ ലോക യൂണിയൻ ഫിഫ്പ്രോ പറഞ്ഞു. അദ്ദേഹം മരണത്തെ അഭിമുഖീകരിക്കുവെന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ ഞെട്ടിക്കുകയും വേദനിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഇറാനിലെ മുന്നിര പ്രീമിയര് ലീഗ് താരമാണ് അമിര്. കേണല് ഇസ്മായില് ചെറാഗി ഉള്പ്പെടെ മൂന്ന് സൈനികരുടെ മരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് വധശിക്ഷ വിധിച്ചത്. ഇവര് കൊല ചെയ്യപ്പെട്ട ഇടത്തിന് സമീപമെങ്ങും അമിര് ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന ദൃശ്യങ്ങള് മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകള് പുറത്തുവിട്ടു.
പ്രതിഷേധം അടിച്ചമർത്താൻ ടെഹ്റാൻ വധശിക്ഷ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്ന തന്ത്രമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിനാൽ തൂക്കിലേറ്റപ്പെടാൻ സാധ്യതയുള്ള രണ്ട് ഡസനോളം ഇറാനികളിൽ ഒരു ഡോക്ടറും റാപ്പ് കലാകാരന്മാരും ഒരു ഫുട്ബോൾ കളിക്കാരും ഉൾപ്പെടുന്നുവെന്ന് മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകൾ വെളിപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.
23 വയസുള്ള മൊഹ്സെൻ ഷെക്കാരിയുടെയും മജിദ്രേസ രഹ്ന വാർഡിൻ്റെയും കഴിഞ്ഞ ആഴ്ചയിലെ വധശിക്ഷകളും പ്രതിഷേധങ്ങളുടെ പേരിൽ ആദ്യം വധിക്കപ്പെട്ടവരും പ്രതിഷേധത്തിന് കാരണമായി. പ്രത്യേകിച്ചും രഹ്ന വാർഡിനെ ജയിലിൽ വെച്ചല്ല പൊതുസ്ഥലത്ത് ക്രെയിനിലാണ് തൂക്കിലേറ്റിയത്.
എന്നാൽ, ശക്തമായ അന്താരാഷ്ട്ര നടപടികളില്ലാതെ കൂടുതൽ വധശിക്ഷകൾ അനിവാര്യമായും പിന്തുടരുമെന്ന് പ്രചാരകർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. പ്രതിഷേധങ്ങളുടെ പേരിൽ ഇതിനകം ഒരു ഡസനിലധികം ആളുകൾക്ക് വധശിക്ഷ വിധിച്ചു. സമാനമായ സംഖ്യയിൽ അവരെ തൂക്കിലേറ്റാൻ കഴിയുന്ന കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ ചുമത്തി.
‘അന്യായമായ വിചാരണ, പീഡനം’
ആംനസ്റ്റി ഇൻ്റെർനാഷണൽ നിലവിൽ പ്രതിഷേധങ്ങളുടെ പേരിൽ വ്യക്തികൾക്കെതിരെ പുറപ്പെടുവിച്ച 11 വധശിക്ഷാ കേസുകൾ സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. കൂടാതെ മറ്റ് ഒമ്പത് കേസുകളും വ്യക്തികൾക്കെതിരെ ചുമത്തിയിട്ടുള്ള കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്നതാണ്.
പ്രതിഷേധിച്ച യുവാവായ, സഹന്ദ് നൂർമുഹമ്മദ്- സാദെ, കുറ്റാരോപിതനായി വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹം കുറ്റം നിഷേധിച്ചു. ഹൈവേ റെയിലിംഗുകൾ വലിച്ചുകീറുകയും ചവറ്റുകുട്ടകളും ടയറുകളും കത്തിക്കുകയും ചെയ്യുകയല്ലാതെ മറ്റൊന്നും ചെയ്തില്ല. ആംനസ്റ്റി പറഞ്ഞു.
ഒരു വ്യക്തിയെ കത്തി ഉപയോഗിച്ചു എന്നാരോപിച്ച്, ‘വളരെ അന്യായമായ വിചാരണയിൽ’ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു. ശേഷം 22 കാരനായ മറ്റൊരു യുവാവായ മഹാൻ സദ്രത്ത് ആസന്നമായി വധിക്കപ്പെടുമെന്ന് ആശങ്കയുണ്ടെന്ന് സംഘം പറഞ്ഞു.
പ്രതിഷേധത്തിനിടെ മൂന്ന് തവണ ആകാശത്തേക്ക് പിസ്റ്റൾ വെടിയുതിർത്തുവെന്ന കുറ്റത്തിന് യുവ കുർദിഷ് റാപ്പറായ സമൻ സെയ്ദിയെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചു. നിർബന്ധിത കുറ്റസമ്മതം നടത്തുന്നതിനായി പീഡനത്തിന് വിധേയനായതായും വിവരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും പരാതിയുണ്ട്.
പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ കാറുമായി ഓടിച്ചു കയറ്റുകയും ഒരാളെ കൊല്ലുകയും നിരവധി പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്ത കുറ്റത്തിനാണ് മുഹമ്മദ് ഗൊബാദ്ലൂ(22), വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടത്. ജയിലിൽ പീഡനത്തിനും മറ്റ് ദുരുപയോഗങ്ങൾക്കും വിധേയനായത് ഗുരുതരമായ ആശങ്കയുണ്ടെന്ന് ആംനസ്റ്റി പറഞ്ഞു. അറസ്റ്റിന് മുമ്പ്, സെയ്ദി പ്രതിഷേധത്തെ പിന്തുണച്ച് ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിൽ മെറ്റീരിയൽ പോസ്റ്റ് ചെയ്തിരുന്നു, അതേസമയം അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ റാപ്പ് ഗാനങ്ങളും അധികാരികളെ വിമർശിച്ചിരുന്നു.
ഹമീദ് ഘാരെ- ഹസൻലൂ എന്ന ഡോക്ടറും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഭാര്യ ഫർസാനെ ഘാരെ- ഹസൻലൂവും കൊല്ലപ്പെട്ട ഒരു പ്രതിഷേധക്കാരൻ്റെ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങുകൾക്ക് പോകുമ്പോൾ ബാസിജ് മിലിഷ്യയിലെ ഒരു അംഗത്തിന് നേരെയുണ്ടായ മാരകമായ ആക്രമണത്തിൻ്റെ കുഴപ്പത്തിൽ കുടുങ്ങി, ആംനസ്റ്റി പറഞ്ഞു.
ഹമീദ് ഘാരെ- ഹസൻലൂവിന് വധശിക്ഷയും ഭാര്യയ്ക്ക് 25 വർഷം തടവും വിധിച്ചു. വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയനായവരിൽ 32 കാരനായ തൂമാജ് സാലിഹിയും ഉൾപ്പെടുന്നു, ‘നിർണ്ണായകമായ സംഗീതം, സോഷ്യൽ മീഡിയ പോസ്റ്റുകൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട്’ കുറ്റാരോപിതനായ ഒരു പ്രമുഖ റാപ്പർ തൂമാജ് സാലിഹി തടങ്കലിൽ പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന് ആംനസ്റ്റി പറഞ്ഞു.
